مصطفى النوراني الاردبيلي

230

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

4 - زالزالك گونه c . microphglla c . koch درختچه‌اى است خاردار ، ميوه آن تخم‌مرغى ، كوچك به درازاى 16 - 9 ميلىمتر است . اين درختچه در جنگلهاى شمال ايران از راميان تا رودبار و آستارا و اردبيل و همچنين در غرب ايران در ماهيدشت و باختران و در لرستان در درود و در خراسان در كوه بسك انتشار دارد . 5 - زالزالك گونه c . monggna jacq درختى است با خارهاى محورى به طول 2 - 1 سانتىمتر ، گلهاى آن سفيد يا صورتى ميوه آن تقريبا گرد و سرخ رنگ و قطر آن در حدود 1 سانتىمتر است . اين گونه كه دو واريته در ايران دارد ، در ارتفاعات زاگرس و در اصفهان و سپيددشت لرستان و جاده قم به تهران در ارتفاع 1000 متر ديده مىشود . 6 - زالزالك پرپر c . monoggna jacq . var yubro plen درخت زيبايى است كه در باغها كاشته مىشود ، در بهار شكوفه‌هاى پرپر صورتى رنگ زيبايى دارد . 7 - c . pentaggna waldst درختى است به بلندى 8 متر با خارهاى معدود و كوتاه ميوه آن سياه يا ارغوانى تيره كروى به قطر 1 سانتىمتر و داراى چند واريته و تحت گونه است و در جنگلهاى شمال ايران از گرگان و راميان تا آستارا انتشار دارد . 8 - c . persica pojark درختى است به بلندى 6 - 5 متر ميوه آن تخم‌مرغى به رنگ سرخ به طول 5 / 1 سانتىمتر ، اين درخت در ارتفاعات بختيارى ديده مىشود . 9 - زالزالك گونه c . pontica c . koch در بختيارى و جبال بارز كرمان انتشار دارد و در چالوس در ارتفاع 900 متر از سطح دريا نيز ديده مىشود ، درختى است به بلندى 10 متر بىخار شاخه‌هاى آن خزى ، ميوه آن تقريبا گرد و زردرنگ به قطر 12 - 8 ميلىمتر است . 10 - c . psudoambigua pogark درختى است بدون خار ، ميوه آن تخم‌مرغى و به رنگ ارغوانى تيره مىباشد . در ايران در كوههاى هزارمسجد خراسان و در دامنه‌هاى البرز در شيرپلا ديده مىشود . 11 - c . sinaica boiss داراى ميوه كشنده و سرخ رنگ به قطر 10 - 8 ميلىمتر در ايران در كوه دنا انتشار دارد .